Zarabiaj.pl Blog: Praca

     Poniżej prezentujemy uniwersalny wzór umowy o pracę na czas zastępstwa. Umowa ta jest rodzajem umowy o pracę na czas określony i zgodnie z art. 25 § 1 kodeksu pracy może być zawierana w celu zapewnienia zastępstwa nieobecnego pracownika z przyczyn uzasadnionych np. z powodu urlopu macierzyńskiego, czy choroby.
     Umowa o pracę na czas zastępstwa posiada wiele zalet zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika. Jest ona korzystna dla zatrudniającego między innymi, dlatego, że charakteryzuje się krótkim okresem wypowiedzenia, który wynosi 3 dni robocze. Podpisywanie kolejnych umów na zastępstwo nie skutkuje koniecznością zawarcia umowy na czas nieokreślony, a pracodawca ma możliwość realnego zweryfikowania kwalifikacji pracownika. Zatrudnionym na zastępstwo osobom nie przysługują 2 dni na poszukiwanie pracy, a w przypadku, gdy pracownica zajdzie w ciąże w okresie obowiązywania umowy, nie jest ona automatycznie przedłużana do dnia porodu oraz ulega ona natychmiastowemu rozwiązaniu wraz z powrotem zastępowanego pracownika do pracy. Krótki okres wypowiedzenia może być atutem także dla świadczącego pracę w ramach zastępstwa. Ponadto ten typ zatrudnienia daje szansę praktycznego zaprezentowania swoich umiejętności przy jednoczesnym otrzymywaniu wynagrodzenia porównywalnego z pensją zastępowanego pracownika.
     Należy pamiętać o tym, iż poniższy wzór nie ma charakteru normatywnego, co oznacza, że jest on tylko uniwersalną wskazówką jak taką umowę sporządzić. Podczas korzystania z zamieszczonego poniżej wzoru należy mieć na uwadze charakter danego stosunku prawnego i cel czynności prawnej, warto także uwzględnić wszelakie interesy stron zawieranej umowy.

                        UMOWA O PRACĘ NA CZAS ZASTĘPSTWA
Zawarta pomiędzy:
……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………….
Reprezentowanym przez: ……………………………………
Zwanym dalej Pracodawcą,
a Panem/Panią: ………………………………………………
zam. w: ……………………………………………………….
zwanym dalej Pracownikiem.
                                                                 § 1
Pracodawca zatrudnia Pracownika na okres usprawiedliwionej nieobecności pracownika ………………. (imię i nazwisko) spowodowanej ……………………………… (np. urlopem wypoczynkowym, macierzyńskim, wychowawczym, bezpłatnym czy chorobą).

                                                                 § 2
Strony ustalają następujące warunki pracy
1. Rodzaj umówionej pracy:  ……………………………. (np. stanowisko, funkcja itp.)
2. Miejsce wykonywania pracy: ………………………….
3. Wymiar czasu pracy:  …………………………………. (np. ½ etatu)
4. Dzień rozpoczęcia świadczenia pracy: …………………….
                                                                § 3
Strony ustalają następującą wysokość i składniki wynagrodzenia:
1. Stawka płacy zasadniczej – wynagrodzenie – uposażenie: ……………… zł,
słownie: ……………………………………………………
2. Grupa i stawka dodatku funkcyjnego – specjalnego: ………………..zł,
słownie: ……………………………………………………
3. Premie i dodatki na zasadach określonych w: ………………………………………. (np. zbiorowym układzie pracy, przepisach kodeksu pracy)
                                                                § 4
Inne warunki zatrudnienia:
1. ………………………………………
2. ………………………………………
3. ………………………………………
4. ………………………………………
                                                                 § 5
Umowa może zostać rozwiązana przez wypowiedzenie przez każdą ze stron, z zachowaniem ustawowego trzydniowego okresu wypowiedzenia.                                                                                 § 6
Umowa została sporządzona w 2 jednobrzmiących egzemplarzach – po jednym dla każdej ze Stron
 
Data i podpis pracownika                    Data i podpis pracodawcy

     Czym jest umowa o pracę wie niemal każdy, jednak nie wszyscy zdają sobie sprawę z różnorodności form, w jakich ta umowa może występować. Do najbardziej popularnych dokumentów należą umowy terminowe i bezterminowe, czyli na czas określony i nieokreślony, lecz oprócz nich funkcjonuje jeszcze bogaty zbiór zróżnicowanych umów o pracę. Są one mniej popularne, ponieważ mają zastosowanie w konkretnych, choć rzadziej spotykanych sytuacjach, takich jak zastępstwo. Dzisiejszy artykuł poświęcony jest wszystkim formom umowy o pracę, ze szczególnym uwzględnieniem tych najmniej znanych. .
     Zacznijmy od popularnej wśród absolwentów umowy na okres próbny. Jest to dobre rozwiązanie dla wszystkich pracodawców, którzy chcą mieć pewność, że wiążą się na dłużej z właściwym pracownikom. Dla pracowników umowa na okres próbny stanowi szansę na wykazanie się wiedzą wyniesioną ze studiów, jak również otwiera możliwość otrzymania umowy na czas nieokreślony. Tego typu umowa może być zawarta na maksymalnie 3 miesiące. Istnieje też możliwość podpisania kilku umów na okres próbny, lecz łączny czas ich trwania nie powinien przekroczyć trzech miesięcy. Jeśli pracodawca nie jest zadowolony z pracownika, może go zwolnić bez konieczności podawania powodu. Obowiązują jednak okresy wypowiedzenia, które wynoszą:
- 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni
- 1 tydzień dla okresu próbnego, wynoszącego więcej, niż 2 tygodnie
- 2 tygodnie, jeśli okres próbny trwa 3 miesiące.
     Innym dokumentem bazującym na postanowieniach właściwych umowie o pracę jest umowa na zastępstwo. Jak sama nazwa wskazuje, znajduje ona zastosowanie wtedy, gdy któryś ze stałych pracowników przebywa na urlopie macierzyńskim, wychowawczym lub bezpłatnym, albo doświadcza długotrwałych problemów zdrowotnych. Umowę na zastępstwo może poprzedzać umowa na okres próbny, lecz nie jest to wymóg konieczny. Pracownik zastępujący inną osobę może zostać zwolniony z okresem wypowiedzenia wynoszącym 3 dni robocze – niezależnie od czasu trwania zastępstwa.
     Z mojego doświadczenia wynika, że najmniejsza ilość osób może pochwalić się podstawową choćby wiedzą na temat umowy na czas wykonywania określonej pracy. Zawiera się ją wtedy, gdy trudno jednoznacznie stwierdzić, w jakim terminie pracownik zdoła wykonać powierzone mu zadanie. Istotne jest, by praca, którą zleca się pracownikowi została szczegółowo opisana, tak aby nie było żadnych niedomówień związanych z jej wykonaniem. Dniem zakończenia umowy jest w tym przypadku dzień ukończenia wykonywanej pracy.
     Na koniec pozwolę sobie wspomnieć o dwóch najbardziej popularnych typach umów – umowie na czas nieokreślony oraz umowie terminowej. Różnią się one przede wszystkim określeniem długości czasu trwania stosunku pracy. Jeśli chodzi o umowę o pracę na czas określony, to warto jeszcze wspomnieć, iż nie ma maksymalnego okresu, na który może ona zostać zawarta. Jeśli jednak pracownik otrzyma od tego samego pracodawcy trzy umowy o pracę na czas nieokreślony, to ostatnia z nich automatycznie staje się umową bezterminową. Warunkiem jest tylko brak przerw pomiędzy poprzednimi umowami, które byłyby dłuższe niż miesiąc.
     Oprócz wymienionych powyżej typów umów istnieje jeszcze umowa o pracę tymczasową, zostanie jej jednak poświęcony osobny artykuł.
     Jak więc widać, rodzajów umów o pracę jest bardzo wiele. Ich zróżnicowanie działa na korzyść zarówno pracownika, jak i pracodawcy, ponieważ umożliwia wybór dokumentu najbardziej adekwatnego do indywidualnej sytuacji.

     Umowa o pracę to najbardziej popularna forma zatrudnienia w Polsce. Niesie ona za sobą wiele korzyści dla pracownika, spośród których szczególnie istotne są: poczucie stabilności zatrudnienia, odprowadzanie składek emerytalnych i zdrowotnych, prawo do urlopu wypoczynkowego oraz wynagrodzenie za okres, w którym pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim. Również pracodawcy cenią sobie tę formę zatrudnienia, ponieważ nawiązanie stosunku pracy jest pewniejszym sposobem na zatrzymanie podwładnych w firmie, niż na przykład podpisanie umowy cywilnoprawnej – jest to szczególnie istotne gdy powstaje rynek pracownika.
     Wyróżniamy dwa typy umowy o pracę – terminową oraz na czas nieokreślony. Obydwie bazują na tych samych założeniach, a więc zakładają wykonywanie przez pracownika określonej pracy na rzecz pracodawcy oraz pozostawanie pod kierownictwem zwierzchnika, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. W zamian za to pracownikowi należą się: wynagrodzenie oraz prawo do skorzystania z urlopu. Istotna różnica pomiędzy obydwoma typami umów polega na długości czasu trwania stosunku pracy, która może być określona lub nieokreślona. Ponadto jeśli w umowie terminowej nie ma wzmianki dotyczącej możliwości jej wypowiedzenia, to oznacza, że nie można przerwać stosunku pracy, natomiast w umowie na czas nieokreślony podobny zapis nie jest już konieczny.
     Poniżej prezentujemy uniwersalny wzór umowy o pracę na czas nieokreślony. Możesz go wykorzystać także wtedy, gdy chcesz zatrudnić pracownika w ramach umowy terminowej, w tym wypadku nie zapomnij jednak o dodaniu informacji o dniu rozpoczęcia pracy i długości okresu zawarcia umowy. Możesz także zamieścić paragraf dotyczący okresu wypowiedzenia – dla umowy zawartej na więcej niż 6 miesięcy wynosi on 2 tygodnie.
     Niezależnie od tego, który typ umowy wybierzesz, nie zapomnij o dołączeniu załącznika zawierającego dane pracownika: imię, nazwisko, imię ojca, matki, PESEL, NIP, dokładny adres zameldowania, numer i serię dowodu osobistego oraz datę i miejsce urodzenia.

                                                                                miejscowość i data
Pieczęć pracodawcy
Numer REGON

                       UMOWA O PRACĘ NA CZAS NIEOKREŚLONY / OKREŚLONY

Zawarta pomiędzy:
……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………….
Reprezentowanym przez: ……………………………………
Zwanym dalej Pracodawcą,
a Panem/Panią: ………………………………………………
zam. w: ……………………………………………………….
zwanym dalej Pracownikiem.
                                                                                § 1

Pracodawca zatrudnia Pracownika na czas nieokreślony / określony od dnia ………., do dnia ………….
                                                                                § 2

Strony ustalają następujące warunki pracy

1. Rodzaj umówionej pracy:  ……………………………. (np. stanowisko, funkcja itp.)
2. Miejsce wykonywania pracy: ………………………….
3. Wymiar czasu pracy:  …………………………………. (np. ½ etatu)
4. Dzień rozpoczęcia pracy: ……………………. (dotyczy umowy na czas nieokreślony)

                                                                                § 3

Strony ustalają następującą wysokość i składniki wynagrodzenia:

1. Stawka płacy zasadniczej – wynagrodzenie – uposażenie: ……………… zł,
słownie: ……………………………………………………
2. Grupa i stawka dodatku funkcyjnego – specjalnego: ………………..zł,
słownie: ……………………………………………………
3. Premie i dodatki na zasadach określonych w: ………………………………………. (np. zbiorowym układzie pracy, przepisach kodeksu pracy)

                                                                                § 4

Inne warunki zatrudnienia:
1. ………………………………………
2. ………………………………………
3. ………………………………………
4. ………………………………………

                                                                                § 5

Umowa może zostać rozwiązana z 2 tygodniowym wypowiedzeniem przez każdą ze Stron i w każdym czasie. (dotyczy umowy na czas określony zawartej na okres powyżej 6 miesięcy)
                                                                                § 6

Umowa została sporządzona w 2 jednobrzmiących egzemplarzach – po jednym dla każdej ze Stron

Data i podpis pracownika                                  Data i podpis pracodawcy

     Według najnowszych badań, polscy pracownicy najrzadziej spośród wszystkich Europejczyków podpisują umowy na czas nieokreślony. Co więcej, nieufność rodzimych pracodawców wobec zatrudnionych sprawia, że popularną umowę na czas określony zamienia się na mniej wiążącą umowę zlecenie. W niektórych przypadkach dokonanie tego typu zamiany stanowi próbę ominięcia prawa, ponieważ umowa zlecenie nie może zastępować umowy o pracę tylko dlatego, że pracodawca chce zaoszczędzić na wynagrodzeniu pracownika. Czy wiesz, którą z tych umów powinieneś podpisać?
     Każda ze wspomnianych wyżej umów obowiązuje wtedy, gdy rozliczany jest nie rezultat pracy, a samo jej świadczenie. Zarówno umowa zlecenie, jak i umowa o pracę mogą dotyczyć wykonywania tej samej pracy, lecz mimo to, ich zastosowanie jest różne.
     Pierwsza różnica dotyczy miejsca i terminu wykonania pracy. W przypadku umowy cywilnoprawnej, jaką jest zlecenie, pracownik ma możliwość dokonania samodzielnego wyboru terminu i miejsca świadczenia usług na rzecz pracodawcy. Jeśli jednak dana osoba jest zatrudniona w ramach umowy o pracę, musi podporządkować się woli pracodawcy, który decyduje zarówno o miejscu pracy, jak i o terminie wykonywania określonych obowiązków.
     Kolejna różnica pomiędzy umową zleceniem, a umową o pracę polega na tym, że jeśli zaistnieje wyjątkowa sytuacja, to w pierwszym przypadku pracownik może być zastąpiony przez osobę trzecią, natomiast w drugim wszystkie zadania musi wykonać osobiście. A zatem w przypadku choroby osoba zatrudniona w ramach umowy zlecenia znajduje sobie zastępcę, natomiast pracownik, który podpisał umowę o pracę idzie na zwolnienie lekarskie i otrzymuje wynagrodzenie za czasową niezdolność do pracy.
     Wynikiem nagminnego zastępowania umowy o pracę zleceniem jest między innymi powszechny brak wiedzy dotyczący różnicy sposobu wykonywania pracy, w zależności od podpisanej umowy. W przypadku zlecenia pracownik może samodzielnie wykonywać powierzone mu zadania, co wiąże się z ponoszeniem przez zatrudnionego odpowiedzialności za swoje działania. Osoba, która podpisała umowę o pracę jest natomiast całkowicie podporządkowana pracodawcy w zakresie pełnienia obowiązków służbowych. Zgodnie z tym rozróżnieniem w ramach zlecenia może pracować na przykład prawnik, który wprawdzie wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, lecz samodzielnie podejmuje decyzje dotyczące sposobu działania i ponosi odpowiedzialność za jego rezultat. Na umowę o pracę może być natomiast zatrudniony pracownik biurowy, który nie jest osobą decyzyjną, wręcz przeciwnie – do jego obowiązków należy wykonywanie poleceń przełożonego.
     Podpisywanie umów cywilnoprawnych niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy jest szczególnie popularne wtedy, gdy funkcjonuje rynek pracodawcy. Jeśli przełożony może wybierać spośród dużej grupy kandydatów i nie musi martwić się o braki w personelu, chętniej podpisze z pracownikiem umowę zlecenie, która daje mu dużą swobodę w zakresie regulacji czasu pracy oraz wynagrodzenia. Istotna jest również możliwość łatwego rozwiązania umowy cywilnoprawnej, w której z reguły nie przewiduje się okresu wypowiedzenia. Umowa o pracę święci za to triumfy wtedy, gdy mamy rynek pracownika, ponieważ pracodawcy chętniej podpisują bardziej wiążące umowy, jeśli obawiają się migracji personelu.